کلسترول خوب،کلسترول بد

 

پاتوفیزیولوژى

🔹 هیپر کلسترولمی فامیلی FH اختلالی است که به‌ طور عمده ناشی از اختلال کامل یا ناقص در عملکرد گیرنده LDL-C است. این پروتئین مهم‌ترین عامل برداشت کلسترول توسط کبد است که تقریباً نزدیک به ۷۰ % ذرات LDL-C گردشی را جذب می‌کند. LDL-C از طریق دو لیگاند آپولیپوپروتئین B-100 و آپولیپوپروتئین E به گیرنده متصل می‌شود. بروز برخی جهش‌ها در ساختمان گیرنده ها می‌تواند منجر به مازاد در جذب LDL-C درنتیجه افزایش تمایل اتصال به Apo E شود. پلی ژنیک در نتیجه نقص در ژن‌های متعدد است که آلل ۴-Apo E در این فرم شایع است.

اتیولوژی

🔸 فشارخون، سیگار، ابتلا به دیابت، تری گلیسیرید بالا و HDL پایین، سایر ریسک فاکتورهای اثبات ‌شده در FH هستند. درمان با استاتین ها موجب بهبود عملکرد و ساختار سرخرگ‌ها می‌شود. سندروم نفروتیک و کم‌کاری تیروئید باعث هیپرکلسترومی می‌شود. چندین مشکل تغذیه‌ای ناشی از توقف صفرا ازجمله استئوپنی، هایپرکلسترولمی و کمبود ویتامین‌های محلول در چربی در PBC (Primary Biliary Cirrhosis) محتمل است.

اپیدمیولوژی

🔹 هیچ برآورد صحیحی از مبتلایان به FH در کشورهای آسیایی وجود ندارد و معمولاً در این کشورها بیمارانی که جهت درمان به کلینیک مراجعه می‌کنند، فقط از نظر میزان تری گلیسرید، کلسترول، HDL و LDL مورد بررسی قرار می گیرند. از نظر جنس درصد ابتلا یکسان است، اما در فرم هیپرکلسترولمی هتروزیگوت، در سنین پایین شیوع بیماری در پسرها نسبت به دخترها بیشتر دیده می شود. مردان مبتلا به FH زودتر از زنان به بیماری قلبی-عروقی مبتلا می‌شوند.

توصیه‌های تغذیه‌ای

🔸 مداخله اولیه در درمان تغذیه‌ای پزشکی برای بیماران با LDL – C بالا، شامل افزایش فعالیت بدنی است.
🔹 مطالعه‌ای به‌وسیله انجمن پزشکی آمریکا انجام گرفت که نشان داد غذای کم‌چرب در رژیم گیاه‌خواران به‌اندازه داروهای گروه استاتین میزان کلسترول خون را کاهش می‌دهد. عوامل اصلی غذایی برای کاهش کلسترول عبارت‌اند از: پروتئین سویا، چربی‌های گیاهی و فیبر محلول موجود در انواع میوه‌ها، سبزی و جو.
🔸ACC/AHA به همه افراد بالای ۲ سال برای کاهش ریسک آترواسکلروزیس، تغییرات رژیم غذایی و سبک زندگی را توصیه می‌کند. این توصیه‌ها عبارتند از: رژیم غنی از میوه، سبزیجات، غلات کامل، آجیل‌ها، ماکیان کم‌چرب، ماهی و روغن‌های گیاهی غیر گرمسیری، لبنیات کم‌چرب و و همچنین محدود کردن دریافت شیرینی‌ها، نوشیدنی‌های شیرین شده با شکر و گوشت‌های قرمز که الگو غذایی DASH یا USDA (بشقاب من) در برگیرنده این توصیه‌ها می‌باشند. با وجود همخوانی رژیم مدیترانه‌ای با توصیه‌های ACC/AHA به دلیل عدم وجود شواهد کافی این رژیم به ‌طور اختصاصی توصیه نمی‌شود. رژیم غذایی مدیترانه‌ای ممکن است عود بیماری های قلبی را تا ۷۰-۵۰ درصد کاهش دهد و سطح لیپوپروتئین‌ها در جمعیت‌هایی با ریسک بالا را به‌طور مثبت تحت تأثیر قرار دهد.
🔹(Saturated Fatty Acid) SFAs: برای کاهش سطح LDL – C توصیه می‌شود SFAs فقط ۶-۵% کل کالری را تشکیل دهند. SFAs عموماً در پروتئین‌های حیوانی یافت می‌شوند. توصیه می‌شود دریافت پروتئین‌های حیوانی به‌ویژه گوشت قرمز و محصولات لبنی پرچرب کاهش یابند.
🔸 MUFAs Mono Unsaturated Fatty Acid)): اولئیک اسید (C18:1 n-9) رایج‌ترین نوع MUFAs در رژیم آمریکایی است.
🔹 جایگزین کردن اسید اولئیک بجای کربوهیدرات تقریباً هیچ اثر قابل ‌ملاحظه‌ای بر لپید های خون ندارد؛ اما جایگزین کردن MUFAs به‌جای SFAs (مثل جایگزین کردن روغن‌ زیتون به ‌جای کره) منجر به کاهش کلسترول تام سرمی،LDL-C و TG می‌شود.


🔸 PUFA Poly Unsaturated Fatty Acid)): اسید چرب ضروری LA (C:18:2 n-6)، PUFA غالبی است که مصرف می‌شود.
🔸 مقدار زیاد LA موجب کاهش HDL-C می‌شود. مصرف زیاد امگا ۶ ممکن است اثرات جانبی منفی بر عملکرد اندوتلیوم عروقی یا تحریک تولید سیتوکین های پیش التهابی داشته باشد.
🔹 جایگزین کردن PUFA به‌جای کربوهیدرات‌های رژیمی منجر به کاهش LDL-C می‌شود.
🔸 اگر در یک رژیم کم‌ چرب به‌جای SFAs، PUFAs را جایگزین کنیم، HDL-C و LDL-C هر دو کاهش می‌یابند. به ‌طور کلی، حذف SFAs دو برابر مؤثرتر از افزایش PUFAs در کاهش میزان کلسترول است.
🔹 PUFAs -3 ω: DHA و EPA به مقدار زیادی در روغن‌های ماهی، کپسول‌های روغن ماهی و در ماهی‌های دریایی وجود دارند. بعضی مطالعات نشان داده است که مصرف ماهی موجب کاهش ریسک ASCVD می‌شود. توصیه برای عموم مردم افزایش مصرف ماهی، به‌ویژه ماهی‌های غنی از PUFAs -3 ω ازجمله: سالمون، تون، ماکر و ساردین است. بیماران مبتلا به هیپر تری گلیسیریدمی برای کاهش مؤثر TG نیاز به مصرف روزانه ۴-۲ گرم EPA و DHA دارند.
🔸 PUFAs -3 ω میزان TG را با مهار سنتز VLDL و Apo B-100 و کاهش لیپیدمی بعد از غذا کاهش می‌دهند.
🔹 مصرف روغن ماهی با سطوح بالای HDL-C مرتبط است.
🔸 کلسترول: دستورالعمل‌های ACC/AHA2013 و ۲۰۱۵US تاثیر کلسترول رژیمی بر سطح LDL را رد کرده است با این‌حال لازم به یادآوری است که بیشتر غذاها با کلسترول بالا، SFAs بالایی هم دارند که موجب افزایش LDL-C کلسترول می‌شود.
🔹 فیبر: مصرف بالای فیبر رژیمی منجر به کاهش چشمگیری در شیوع ASCVD و سکته می‌شود. الگوهای غذایی USDA MyPlate، رژیم DASH و مدیترانه‌ای بر مصرف میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل تأکید دارند و غنی از فیبر هستند. این ترکیب غذایی مخلوطی از فیبرهای محلول و غیر محلول را فراهم می‌کند.


🔸 فیبرهای غیر محلول ازجمله سلولز و لیگنین هیچ تأثیری بر میزان کلسترول سرم ندارند. به‌ منظور پیشگیری از بیماری‌های قلبی بیشترین مقدار فیبر توصیه‌شده (۲۵-۳۰g/day) باید از فیبر محلول تأمین شود.
🔹 آنتی‌اکسیدانت ها: دو ترکیب رژیمی که پتانسیل اکسیدیشن LDL-C را تحت تأثیر قرار می‌دهند، میزان اسید لینولئیک موجود در LDL-C و در دسترس بودن آنتی‌اکسیدانت ها هستند.Vit E , VitC و β -کاروتن در مقادیر فیزیولوژیک نقش‌های آنتی‌اکسیدانی در بدن دارند. Vit E، بیشترین آنتی‌اکسیدانت موجود بر روی LDL (300-200 مرتبه بیشتر از هر آنتی‌اکسیدانت دیگر) است. نقش عمده Vit E پیشگیری از اکسیدیشن PUFAs در غشاهای سلولی است.AHA مکمل یاری Vit E را برای پیشگیری از CVD توصیه نمی‌کند مواد غذایی غنی از فیتوکمیکال کاتچین ها از جمله: انگور قرمز، شراب قرمز، چای (به‌ویژه چای سبز)، توت‌ها و باقلا بخشی از الگوی رژیمی مدیترانه‌ای هستند.
🔸 الگوی رژیمی که حاوی مقدار زیاد غلات کامل باشد، میزان دریافت Vit E را افزایش می‌دهد.


🔹 استانول/ استرول‌ها: استانول ها و استرول‌های گیاهی جداشده از روغن‌های سویا یا روغن درخت کاج با مهار جذب کلسترول رژیمی، موجب کاهش کلسترول خون می‌شوند. استانول‌ها و استرول‌ها باید بخشی از توصیه‌های رژیمی کاهنده LDL-C در بزرگ‌سالان باشند. از آنجا که این استرول‌های گیاهی میزان جذب و سطح سرمی β-کاروتن،α- توکوفرول و لیکوین را نیز کاهش می‌دهند، بی‌ضرر بودن آن‌ها در افراد با سطح کلسترول نرمال، کودکان و زنان باردار محتاج مطالعات بیشتری است.
🔸 شیردهی با شیر مادر باعث کاهش خطر هایپر کلسترولمی می‌شود.


مطالب مرتبط:

https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/hypercholesterolemia

1 thought on “کلسترول خوب،کلسترول بد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *