🔸کبد چرب غیرالکلی بیماری است که بیش از۵_۱۰% وزن کبد را چربی تشکیل می‌دهد. این بیماری دارای طیف وسیعی می‌باشد که اولین مرحله آن استئاتوز نامیده می‌شود،  مرحله بعد استئاتوهپاتیت غیرالکلی و در مرحله آخر بیمار به سیروز کبدی ختم می‌شود. بیماری کبد چرب همراه با پرفشاری خون، افزایش چربی خون، چاقی و دیابت که همگی از علائم سندروم متابولیک می‌باشند مشاهده‌شده است. در این بیماران اولین اتفاق اختلال در سوخت‌وساز اسیدهای چرب کبد است که تحت یک یا چند محرک محیطی یا ژنتیکی، درنهایت به ایجاد التهاب و تخریب سلول‌های کبدی و سیروز ختم می‌شود. بیماری‌های کبد ممکن است حاد یا مزمن، وراثتی و یا اکتسابی باشند. کبد چرب را می‌توان به‌صورت زیر طبقه‌بندی کرد: هپاتیت حاد ویروس، هپاتیت مزمن، هپاتیت الکلی و سیروز، بیماری کلستاتیک  کبدی، اختلالات ارثی و سایر بیماری‌های کبدی.

 

🔴شیوع

🔸شیوع کبد چرب غیرالکلی در کشورهای غربی ۳۰ – ۲۰درصد می‌باشد. میزان ابتلا به کبد چرب در مردان بالاتر از زنان می‌باشد و با افزایش سن فزونی می‌یابد.  شیوع کبد چرب در افراد چاق  ۹۰ – ۸۰ درصد در بیماران مبتلابه دیابت ۵۰ – ۳۰ درصد و در بیماران مبتلابه چربی خون  ۹۰ درصد  گزارش‌شده است. بروز کبد چرب در کشورهای غربی در حال افزایش است و به‌شدت هم با عادات موجود در زندگی در ارتباط می‌باشد. شیوع کبد چرب غیرالکلی و استئاتوهپاتیت غیرالکلی در ایرانیان از ۷٫۱ – ۲٫۹ درصد در جمعیت‌های عمومی و ۵۵٫۸ درصد در بیماران مبتلابه دیابت نوع ۲ می‌باشد. همچنین شیوع آن در بچه‌های چاق ۳۴٫۲ درصد گزارش‌شده است. اما به دست آوردن شیوع دقیق آن در بچه‌ها سخت است، زیرا برای تشخیص آن در این گروه نمی‌توان از روش‌های تهاجمی استفاده کرد.

 

🔴علل ایجاد کبد چرب

🔸عادات و رفتارهای غلط بسیاری در ایجاد این بیماری نقش دارند که بارزترین و مهم‌ترین آن‌ها مصرف الکل و مشروبات الکلی، مصرف مواد غذایی چرب، اضافه‌وزن، نداشتن فعالیت بدنی سالم، سوءتغذیه و فشارخون بالا می‌باشد. اما علت اصلی بروز کبد چرب ناشناخته است، ولی تعدادی از اختلالات بالینی معین به‌عنوان علل زمینه‌ای شناخته‌شده‌اند.تعداد بالایی از بیماران مبتلابه کبد چرب چاق هستند. دیابت و بالا بودن چربی‌های خون نیز از علل زمینه‌ای آن به‌حساب می‌آیند. عوامل مختلفی که باعث تغییر متابولیسم در بدن می‌شوند مثل کاهش ناگهانی وزن، سوءتغذیه، تغذیه وریدی و گرسنگی طولانی‌مدت نیز ممکن است باعث کبد چرب شوند.

🔸انجام بعضی از جراحی‌های شکم مثل برداشتن کیسه صفرا، برداشتن قسمتی از روده یا معده، جراحی لوزالمعده و مصرف بعضی از داروهای خاص مثل هورمون استروژن، کورتون (استروئیدها، آمیودارون، ناموکسی فن، والپروات سدیم) نیز از علل زمینه‌ساز کبد چرب هستند.در کودکان اختلالات مادرزادی مثل سوء جذب چربی‌ها، سیستیک فیبروزیس و بیماری ویلسون می‌توانند باعث کبد چرب شوند.

 

🔴تشخیص 

🔸کبد چرب با آزمایش خون و تصویربرداری ساده مانند سونوگرافی کبد قابل‌تشخیص است. این اختلال بدون علامت است و با بالا بودن آنزیم‌های کبدی در آزمایش خون یا با سونوگرافی شکم و یا نمونه‌برداری از کبد قابل‌تشخیص است.

 

🔴علائم ظاهری کبد چرب در کودکان

🔸هیچ نشانه خاصی برای این بیماری وجود ندارد و ممکن است حتی کودک برای مدت بسیار طولانی از این اختلال رنج ببرد. بااین‌حال اگر علائم زیر در کودک نمایان شود، می‌تواند نشان‌دهنده این اختلال باشد:

۱_  از دست دادن اشتها

۲_ سستی و خستگی

۳_  تهوع و استفراغ

۴_ ضعف عمومی و حاد

۵_  پایین بودن غلظت خون

۶_  بزرگ شدن کبد

۷_  درد معده در درازمدت

۸_ ممکن است لکه‌های تیره  پوستی بر روی گردن و زیر بغل‌های کودک رشد کند.

 

🔴درمان دارویی

🔸اثر درمانی ویتامین E که یک آنتی‌اکسیدان قوی است، در این اختلال تائید شده است. ویتامین E  با بهبود آنزیم‌های کبدی، یافته‌های سونوگرافی و همچنین بافت‌شناسی کبدی همراه است.

🔸داروی (جمفیبروزیل) که از داروهای پایین آورنده چربی خون می‌باشند، سبب بهبود علائم آزمایشگاهی مبتلایان به کبد چرب می‌شود. استاتین ها از دیگر داروهای پایین آورنده چربی خون به‌خصوص کلسترول می‌باشند که سبب بهبود علائم آزمایشگاهی شده‌اند. داروهایی که مقاومت به انسولین را درمان می‌کنند مانند متفورمین در درمان این بیماری مؤثر است که قرص لیورگل هم از این گیاه ساخته‌شده است و در دوزهای مختلف در بازار موجود است. عرق کاسنی، عرق شاطره، عناب، زنجبیل، چای سبز، کنگرفرنگی، آب انار، زرشک سیاه ازجمله موارد دیگری هستند که در مطالعات به تأثیر مثبت آن‌ها اشاره‌شده است.

 

 

🔴عوارض و عواقب بیماری کبد چرب

🔸در اکثر بیماران مبتلابه کبد چرب، مشکل جدی برای کبد ایجاد نمی‌شود.  کبد چرب ازنظر بالینی یک اختلال پایدار و ساکت شناخته‌شده و در بیشتر موارد سبب اختلال شدیدی در کبد نمی‌شود؛ولی در تعداد اندکی از بیماران باگذشت زمان بافت دچارفیبروز، درنهایت  به سیروز و نارسایی کبد ختم می‌شود. لذا درمان آن ضروری است.

 

نویسنده: فاطمه ایزدی دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تغذیه


مطالب مرتبط:

http://salamattv.ir/portal/ViewPage/1699

http://salamattv.ir/portal/ViewPage/1711

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *